Arıcıya cevap
Kaynakça

Bilimsel çalışmalar

Bu sitedeki her bilimsel cümle aşağıdaki çalışmalardan birine dayanır. Künyeler PubMed, Crossref ve DergiPark üzerinden tek tek doğrulandı; her kartta türü, ölçeği, bulgusu ve sınırlılığı Türkçe yazıldı.

75doğrulanmış kaynak
19saha denemesi
32kafes / laboratuvar
7Türkiye’den kaynak
2026kafes/laboratuvar

Bakteri takviyesi kontrollü ve saha koşullarında arının bağırsak mikrobiyotasını ve metabolizmasını şekillendirir

Lee S ve ark. · Bacterial supplementation shapes honey bee gut microbiota and host metabolism under controlled and field conditions · mSystems · doi:10.1128/msystems.00283-26
kontrollü kafes, yarı kontrollü kafes ve saha; 10 günlük arılarMikrobiyota

Bulgu: Arı bağırsağı kökenli dört Lactobacillus ve Bifidobacterium türü içeren takviye, özellikle kafeslerde bu bakterilerin bağırsağa güçlü biçimde yerleşmesini sağladı; sahada L. helsingborgensis anlamlı olarak yüksek kaldı. Takviye alan arılarda ana arı sütü proteini öncülleri ve mitokondriyle ilişkili proteinler arttı.

Arıcı için anlamı: Arıya özgü bakteriler bağırsağa tutunabiliyor ve arı sütü üretimiyle ilişkili proteinleri etkileyebiliyor.

Sınırlılık: Sahadaki etki kafeslere göre zayıftı ve kısa süre izlendi.

2026resmî kaynak

Hayvansal Üretim İstatistikleri, 2025

TÜİK · Hayvansal Üretim İstatistikleri, 2025 · Türkiye İstatistik Kurumu · bağlantı
Türkiye geneli, 2025Bal

Bulgu: 2025'te Türkiye'de 97.253 ton bal üretildi ve 8.817.155 kovan kayıtlıydı; bal üretimi bir önceki yıla göre yaklaşık %1,8 arttı. Bu rakamlar kovan başına ortalama yaklaşık 11,0 kg bala karşılık gelir.

Arıcı için anlamı: Türkiye ortalaması, kendi kovanlarınızın verimini kıyaslamak için bir başlangıç noktasıdır.

Sınırlılık: Kovan başı verim resmî rakamlardan hesaplanmıştır; bölge ve işletme farkını göstermez.

2025kafes/laboratuvar

Bal arısından ayrılan Bacillus subtilis'in arılarda probiyotik yem katkısı olarak laboratuvar değerlendirmesi

Hwang CY ve ark. · In vitro evaluation of Bacillus subtilis isolated from Apis mellifera for potential use as a probiotic feed additive in honeybees · Scientific reports · doi:10.1038/s41598-025-33832-8
in vitroMikrobiyota

Bulgu: MBLB2796 suşuyla katı faz fermantasyonuna tabi tutulan soya küspesinde alerjen proteinler ve besin karşıtı maddeler azaldı. Suş Paenibacillus larvae'ye karşı güçlü antimikrobiyal etki, yüksek proteaz, amilaz ve selülaz etkinliği ile dondurarak kurutmada %94,4'e varan canlılık gösterdi.

Arıcı için anlamı: Soya gibi polen ikamelerinin sindirilebilirliği fermantasyonla artırılabilir; ancak bu yaklaşım henüz arıda denenmedi.

Sınırlılık: Yalnız laboratuvar ölçümleridir; suş arılara verilmedi.

2025saha denemesi

Spirulina (Arthrospira platensis) ile beslenen bal arısı kolonilerinin kışlama performansı ve ilkbahar gelişimi

Dağ M., Uçak Koç A. · Overwintering Performance and Spring Development of Honeybee Colonies Fed with Spirulina (Arthrospira platensis) · Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 22(1):105 · doi:10.25308/aduziraat.1645404
4 grup × 4 koloni, Anadolu arısı Muğla ekotipiProtein

Bulgu: Ekim–Kasım boyunca haftada bir laden poleni ya da %10, %20 veya %30 spirulinalı kek verildi. Kış sonrası ergin arı S10'da 4,6, S20'de 4,7, S30'da 3,8, laden poleninde 3,7 çerçeveydi; ilkbaharda en yüksek ergin arı ve yavru alanı S20'de (9,0 çerçeve; 6162 cm²), en düşük laden poleninde (6,5 çerçeve; 4722 cm²) görüldü, ancak farklar istatistiksel olarak önemsizdi.

Arıcı için anlamı: Spirulina sonbahar kekinde polen ikamesi olarak denenebilir; %30 gibi yüksek oranlar kekin tüketimini düşürebilir.

Sınırlılık: Grup başına 4 koloni vardı ve farklar anlamlı değildi.

2025saha denemesi

İnsan kullanımına yönelik probiyotiklerin bal arısı sağlık ölçütlerine etkisi görülmedi

Busenitz K, Lundgren JG · No effects of human-grade probiotics on Apis mellifera (Hymenoptera: Apidae) health metrics · Journal of economic entomology · doi:10.1093/jee/toaf210
iki haftada bir probiyotik verilen ve verilmeyen kolonilerMikrobiyota

Bulgu: İnsan kullanımı için üretilmiş probiyotikler arı düzeyinde vücut yağı, tibia uzunluğu ve ağırlığı; koloni düzeyinde yavru alanı, koloni ağırlığı ve varroa bulaşma oranını istatistiksel olarak değiştirmedi.

Arıcı için anlamı: İnsana yönelik probiyotikleri arıya vermek ölçülebilir bir yarar sağlamadı.

Sınırlılık: Koloni sayısı özette belirtilmiyor; tek tip bir ürün denendi.

2024rehber

Bal arısı beslenme rehberi

Honey Bee Health Coalition · Honey Bee Nutrition Guide · Honey Bee Health Coalition · bağlantı

Bulgu: Rehber şurup, kek ve protein takviyesine dair mevsimsel kararları, besin eksikliği işaretlerini ve koloni stoklarının değerlendirilmesini anlatır. İlkbaharda 1:1 şurup gelişimi teşvik eder, sonbaharda 2:1 şurup kış stoğu içindir; oranlar ağırlık esaslıdır.

Arıcı için anlamı: Şurubun oranı amaca göre seçilir: büyütmek için seyrek, stok için koyu şurup.

Sınırlılık: Kuzey Amerika koşulları için hazırlandı; Türkiye'de takvim bölgeye göre kayar.

2024saha denemesi

Ticari bal arılarında uzun süreli saha çalışması: arıya özgü olmayan probiyotikler antibiyotik hasarını gidermiyor ve genel olarak yarar sağlamıyor

Anderson KE ve ark. · A longitudinal field study of commercial honey bees shows that non-native probiotics do not rescue antibiotic treatment, and are generally not beneficial · Scientific Reports · doi:10.1038/s41598-024-52118-z
ticari arıcılık kolonileri, uzun süreli izlemeMikrobiyota

Bulgu: Probiyotik uygulaması bağırsak mikrobiyotasında ya da hastalık göstergelerinde fark yaratmadı ve antibiyotik sonrası toparlanmaya katkı vermedi. Oksitetrasiklin ve tilozin uygulaması mikrobiyotayı hemen küçülttü ve uzun süren, kalıcı bozulmalara yol açtı.

Arıcı için anlamı: Antibiyotik sonrası florayı probiyotikle onarma beklentisi bu çalışmada karşılık bulmadı; asıl korunma gereksiz antibiyotikten kaçınmaktır.

Sınırlılık: Arıya özgü olmayan ticari probiyotikler sınandı.

2024derleme

Bal arısı mikrobiyotası ve sağlık ile hastalık üzerindeki etkisi

Motta Evs, Moran NA · The honeybee microbiota and its impact on health and disease · Nature reviews. Microbiology · doi:10.1038/s41579-023-00990-3

Bulgu: Yetişkin işçi arının arka bağırsağında arıya özgü, korunmuş bir bakteri topluluğu yaşar. Sağlam mikrobiyota çeşitli patojen ve parazitlere karşı koruma sağlar, polen kabuğunun zor sindirilen kısımlarını ve besinlerle gelen toksinleri işlemeye yardım eder; bozulduğunda bağışıklık, metabolizma ve davranışla ilgili genlerin ifadesi değişir.

Arıcı için anlamı: Tarım ilaçları ve gereksiz antibiyotik gibi florayı bozan etkenlerden kaçınmak arının sindirimini korur.

Sınırlılık: Derlemedir; bulguların bir kısmı laboratuvar arılarından gelir.

2023resmî kaynak

Kovanlardan: bal sektöründe bazı hileli uygulamaları caydırmaya yönelik AB eşgüdümlü eylemi (2021–2022)

Avrupa Komisyonu · From the hives: EU coordinated action to deter certain fraudulent practices in the honey sector (2021-2022) · European Commission, Knowledge for Policy · bağlantı
320 ithal bal örneğiBal

Bulgu: AB'ye ithal edilen 320 bal örneğinin %46'sı yabancı şeker şurubu katılmış olma şüphesi taşıdı. Rapor, ana nektar akımında şurup verilmesini bala dolaylı şeker geçişi riski olarak tanımlar.

Arıcı için anlamı: Akım döneminde verilen şurup, niyet olmasa bile balda şeker izi bırakabilir.

Sınırlılık: İthal bal örnekleri incelendi; Türkiye iç piyasasını doğrudan yansıtmaz.

2023derleme

Arıların bağırsak sağlığını desteklemek için yararlı mikrop kaynağı olarak probiyotikler ve kovan içi fermantasyon

Rodríguez MA ve ark. · Probiotics and in-hive fermentation as a source of beneficial microbes to support the gut microbial health of honey bees · Journal of insect science (Online) · doi:10.1093/jisesa/iead093

Bulgu: Laboratuvar çalışmaları yararlı mikropların arılarda hastalık direncini artırabileceğine dair güçlü işaretler verse de koloni düzeyinde kanıt eksiktir. Derleme, tanımlı mikrop karışımlarının belirli hastalıklara karşı kontrollü saha denemeleriyle sınanması gerektiğini vurgular.

Arıcı için anlamı: Bir probiyotik ürün değerlendirilirken kontrollü saha denemesi sonucuna bakmak gerekir.

Sınırlılık: Su kefiri gibi fermente ürünler kovanda henüz yeterince sınanmadı.

2023saha denemesi

Üretim kolonilerine yerli yararlı mikrop karışımı takviyesi

Arredondo D ve ark. · Supplementation of honey bee production colonies with a native beneficial microbe mixture · Beneficial microbes · doi:10.1163/18762891-20220099
üretim kolonileri; 2015, 2017, 2019; 3 hafta haftalık uygulamaMikrobiyota

Bulgu: Dört Apilactobacillus kunkeei suşundan oluşan karışım şurupla ya da püskürtülerek üç hafta boyunca haftada bir verildi. Bazı denemelerde N. ceranae ya da varroa düzeyini düşürdü veya sabit tuttu, bazılarında etkisi görülmedi; koloni gücünü ve bal verimini artırmadı.

Arıcı için anlamı: Laboratuvarda umut veren bir bakteri karışımı sahada aynı sonucu vermeyebilir.

Sınırlılık: Sonuçlar denemeden denemeye tutarsızdı.

2022saha denemesi

Kışlama öncesi farklı polen diyetleriyle beslenen bal arısı kolonilerinin ekonomik analizi

Adanacıoğlu H. ve ark. · Economic Analysis of Honey Bee Colonies Fed with Different Pollen Diets before Wintering · ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi 32(2):217 · doi:10.18615/anadolu.1173055
48 koloni, 6 grup × 8 koloniMevsim

Bulgu: Haşhaş poleni verilen grup biraz daha avantajlı çıktı: arılı çerçeve değerinin üretim maliyetini karşılama oranı kış öncesi %40,65, kışta %102,98, erken baharda %98,66 oldu. Laden poleni ikinci sırada geldi; karışık polen, arı keki, şurup ve kontrol gruplarında göreli kârlılık daha düşüktü.

Arıcı için anlamı: Sonbahar polen beslemesi maliyetini kış ve erken baharda büyük ölçüde geri getirebilir; polenin kaynağı kârlılığı etkiler.

Sınırlılık: Ekonomik hesap denemenin yapıldığı bölgenin fiyat ve iklim koşullarına bağlıdır.

2022derleme

Geleneksel arıcılık kapsamında Türkiye'de yapılmış etnobotanik çalışmaların değerlendirilmesi

Atsay Ç., Altundağ Çakır E. · Geleneksel Arıcılık Faaliyetleri Kapsamında Türkiye’de Yapılmış Etnobotanik Çalışmaların Değerlendirilmesi · Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi 10(1):109 · doi:10.29130/dubited.931955
29 etnobotanik çalışma, 52 bitki taksonuŞurup · kek

Bulgu: Türkiye'de geleneksel arıcılık bilgisi içeren 29 etnobotanik çalışma incelendi ve arıcılıkla ilişkili 52 bitki taksonu belirlendi. Bu bitkiler kovan yapımı, oğul toplama, kovan ovma, besleme ve hastalıklara yönelik halk uygulamalarında kullanılıyor.

Arıcı için anlamı: Halk uygulamaları zengin biçimde kayıtlıdır; bu kayıtlar uygulamanın kullanıldığını gösterir, işe yaradığını değil.

Sınırlılık: Uygulamaların etkinliğini ölçmez, yalnız kullanımlarını belgeler.

2022resmî kaynak

Arı yemindeki HMF’nin hayvan sağlığı riskleri

EFSA CONTAM Paneli (Bodin L ve ark.) · Evaluation of the risks for animal health related to the presence of hydroxymethylfurfural (HMF) in feed for honey bees · EFSA Journal 20(4):e07227 · doi:10.2903/j.efsa.2022.7227

Bulgu: Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi değerlendirmesi. HMF belirli şekerlerin bozunma ürünüdür ve arı yeminde bulunabilir. Akut toksisitesi düşük, kronik maruziyette ölümü artırır. 20 günlük çalışmadan BMDL10 = arı başına günde 1,16 µg HMF referans noktası. HMF zamanla güçlenen toksisite gösterir; kışlık arılar yaz arılarından çok uzun yaşadığı için 50, 90 ve 180 günlük maruziyet için referans aralıkları sırasıyla 0,21–3,1…

2021rehber

Sürdürülebilir arıcılık için iyi arıcılık uygulamaları

FAO ve Apimondia · Good beekeeping practices for sustainable apiculture · FAO Animal Production and Health Guidelines No. 25, Roma · bağlantı

Bulgu: Besleme, su, kovan yeri, hijyen, bal kalitesi, arı refahı, ilaç kalıntısı ve kayıt tutma konularında iyi uygulamaları sıralar.

Arıcı için anlamı: Besleme kaydı tutmak ve hijyene dikkat etmek iyi arıcılık uygulamasının parçasıdır.

Sınırlılık: Genel bir rehberdir; bölgeye özgü takvim vermez.

2020resmî kaynak

Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği (Tebliğ No: 2020/7)

Tarım ve Orman Bakanlığı · Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği (Tebliğ No: 2020/7) · Resmî Gazete 31107, 22.04.2020 · bağlantı

Bulgu: Balda nem genel olarak en fazla %20, HMF en fazla 40 mg/kg, diastaz sayısı en az 8 olmalıdır ve bala başka madde eklenemez. Arıların şurupla beslenmesiyle elde edilen ürün bal olarak satılamaz.

Arıcı için anlamı: Ballık takılıyken ya da bal akımında şurup vermek, ürünün yasal olarak bal sayılmamasına yol açabilir.

2020saha denemesi

Bal arılarında Paenibacillus larvae enfeksiyonuna karşı yeni bir probiyotik yaklaşım

Daisley BA ve ark. · Novel probiotic approach to counter Paenibacillus larvae infection in honey bees · The ISME journal · doi:10.1038/s41396-019-0541-6
kovan uygulaması ve laboratuvar larva deneyleriMikrobiyota

Bulgu: Laktobasil içeren besin keki (BioPatty) verilen kovanlarda, doğal bir Amerikan yavru çürüklüğü salgını sırasında larvalarda patojen yükü ve proteolitik etkinlik anlamlı olarak düşüktü. Laboratuvar larvalarında keki oluşturan üç laktobasil suşu patojen yükünü azalttı, bağışıklık genlerinin ifadesini artırdı ve yaşama oranını yükseltti.

Arıcı için anlamı: Keke katılan belirli bakteriler yavru hastalığına karşı koloni direncini destekleyebilir; Amerikan yavru çürüklüğü şüphesinde resmî bildirim yine esastır.

Sınırlılık: Tek bir salgın döneminde ve belirli üç suşla yapıldı.

2019kafes/laboratuvar

Kritik bir mikro besin olan 24-metilenkolesterolün bal arısı fizyolojisine etkisi

Chakrabarti P ve ark. · Evaluating Effects of a Critical Micronutrient (24-Methylenecholesterol) on Honey Bee Physiology · Annals of the Entomological Society of America · doi:10.1093/aesa/saz067
6 diyet: kuru ağırlıkta %0–%1 sterolProtein

Bulgu: Kuru ağırlıkta %0, %0,1, %0,25, %0,5, %0,75 ve %1 oranında 24-metilenkolesterol içeren yapay diyetler denendi. Sterol eklenen arılarda yaşama, diyet tüketimi, baş protein içeriği ve karın yağ içeriği anlamlı olarak daha yüksekti.

Arıcı için anlamı: Polen yalnız protein değil, arının kendi üretemediği sterolleri de taşır; iyi bir polen ikamesi bunları da içermelidir.

Sınırlılık: Kafes denemesidir; koloni düzeyinde sınanmadı.

2019kafes/laboratuvar

Etkileşen stres etkenleri önemli: bal arısı sağlığında diyet kalitesi ve virüs enfeksiyonu

Dolezal AG ve ark. · Interacting stressors matter: diet quality and virus infection in honeybee health · Royal Society open science · doi:10.1098/rsos.181803
laboratuvar kafesleri ve küçük çekirdek kovanlarProtein

Bulgu: Laboratuvarda çok çiçekli polen ve kaliteli tek kaynaklı polen, İsrail akut felç virüsü bulaşmış arılarda ölümü azaltabildi. Polen açlığı virüsle birleşince küçük kovanlardan arıların ayrılması arttı; kaliteli polenlerde demir ve kalsiyum daha yüksekti.

Arıcı için anlamı: Polenin yalnız proteini değil mineral içeriği de önemlidir; kaliteli polen hastalığa toleransı destekleyebilir.

Sınırlılık: Tam büyüklükte kolonilerde denenmedi.

2019saha denemesi

Bal arılarında kışlama öncesi farklı beslemenin koloni gelişimine etkileri

Kösoğlu M. ve ark. · Bal Arılarında Kışlama Öncesi Farklı Beslemenin Koloni Gelişimine Etkileri · ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi 29(2):85 · doi:10.18615/anadolu.660232
24 koloni, 4 grup × 6 koloniMevsim

Bulgu: Kışlama öncesi karışık bahar poleni verilen grup arılı çerçeve sayısı, yavrulu alan ve polen depolama alanında ticari arı keki, bal ve şeker şurubu gruplarından anlamlı olarak üstündü (p<0,05). Kışlama yeteneğinde gruplar arasında fark çıkmadı; en yoğun Nosema spp. yükü arı keki grubunda görüldü.

Arıcı için anlamı: Sonbaharda gerçek polen hazır kekten daha iyi gelişim sağladı; kek kullanılacaksa içeriği ve hijyeni önemsenmeli.

Sınırlılık: Grup başına 6 koloni vardı ve kış yaşamasında fark bulunmadı.

2019derleme

Bal arılarında beslenme fizyolojisi ve metabolizması

Özmen Özbakır G., Alişiroğlu D. G. · Bal Arılarında Beslenme Fizyolojisi ve Metabolizması · Hayvansal Üretim 60(1):67 · doi:10.29185/hayuretim.523081

Bulgu: Arının temel besinleri nektar, karbonhidratça zengin böcek salgıları, polen, arı sütü ve sudur; polen toplama koloninin ihtiyacıyla orantılıdır, nektar toplama ise tarlacı sayısına, mevsime ve floraya bağlıdır. Besinin miktarı ve kalitesi hastalık ve zararlılara karşı savunmayı doğrudan etkiler.

Arıcı için anlamı: Besleme, koloninin o andaki yavru ve tarlacı dengesine göre planlanmalıdır.

Sınırlılık: Derlemedir, yeni deney verisi sunmaz.

2018saha denemesi

Yararlı bakteri takviyesinin bağırsak mikrobiyotası, koloni gelişimi ve verim üzerine etkisi

Alberoni D ve ark. · Impact of beneficial bacteria supplementation on the gut microbiota, colony development and productivity of Apis mellifera L · Beneficial microbes · doi:10.3920/bm2017.0061
tek arılık, 4 hafta haftalık püskürtme, 2 ay izlemeMikrobiyota

Bulgu: Arı bağırsağından ayrılmış bifidobakteri ve laktobasil içeren şurup dört hafta boyunca haftada bir çerçevelere püskürtüldü. Uygulanan kovanlarda yavru nüfusu %46,2, polen %53,4, ballıktaki hasat edilebilir bal %59,21 arttı; yeni kuşak arıların bağırsağında Acetobacteraceae ve Bifidobacterium payı yükseldi.

Arıcı için anlamı: Arıya özgü bakterilerle yapılan uygulamalar umut verici sonuçlar verdi; etki kullanılan suşa ve uygulama biçimine bağlıdır.

Sınırlılık: Tek bir arılıkta ve kısa izleme süresiyle yapıldı.

2018derleme

Bal arısı bağırsak mikrobiyotasında işlevsel roller ve metabolik nişler

Bonilla-Rosso G, Engel P · Functional roles and metabolic niches in the honey bee gut microbiota · Current opinion in microbiology · doi:10.1016/j.mib.2017.12.009

Bulgu: Bal arısının bağırsak mikrobiyotası basit yapısı sayesinde deneysel incelemeye çok uygundur. Mikropsuz yetiştirilmiş arılar, genetik araçlar ve omik analizler mikrobiyotanın arı sağlığındaki rolüne dair önemli bilgiler sağladı.

Arıcı için anlamı: Arının sindirimi bağırsak bakterileriyle ortak yürüyen bir süreçtir.

Sınırlılık: Kısa bir derlemedir, kendi verisi yoktur.

2018derleme

Bal arısı sağlığında beslenme ile hastalık arasındaki karşılıklı etkileşim

Dolezal AG, Toth AL · Feedbacks between nutrition and disease in honey bee health · Current opinion in insect science · doi:10.1016/j.cois.2018.02.006

Bulgu: Zayıf beslenme virüs ve mantar hastalıklarının etkisini artırabilir; parazit ve patojenler de arının beslenme fizyolojisini bozabilir. Bu karşılıklı etki arı sağlığında giderek derinleşen bir kısır döngü kurabilir.

Arıcı için anlamı: İyi beslenmiş koloni hastalık baskısına daha dayanıklı olabilir; besleme sağlık yönetiminin bir parçasıdır.

Sınırlılık: Derlemedir, nicel sonuç vermez.

2018derleme

Bal arılarının beslenme fizyolojisi ve ekolojisi

Wright GA ve ark. · Nutritional Physiology and Ecology of Honey Bees · Annual review of entomology · doi:10.1146/annurev-ento-020117-043423

Bulgu: Arılar nektarı bal, poleni arı ekmeği olarak depolar; kovan içi arılar bu stokları arı sütüne dönüştürür. Arılar alımlarını belirli makro besin oranları etrafında ayarlar ve bu ayar hem tek tek arılarda hem de tarlacılar aracılığıyla koloni düzeyinde yapılır.

Arıcı için anlamı: Koloni hangi besini eksik bulursa onu toplamaya yönelir; dışarıdan besleme bu dengeyi bozmadan eksiği tamamlamalıdır.

Sınırlılık: Derleme çalışmasıdır, yeni deney verisi sunmaz.

2017kafes/laboratuvar

Bal arısı bağırsağındaki bakterilerin metabolik işlevlerinin ayrıştırılması

Kešnerová L ve ark. · Disentangling metabolic functions of bacteria in the honey bee gut · PLOS Biology · doi:10.1371/journal.pbio.2003467

Bulgu: Bal arısı bağırsağındaki bakterilerin hangi metabolik işlevleri üstlendiğini deneysel olarak ortaya koymayı amaçlayan bir çalışmadır.

Arıcı için anlamı: Bağırsak bakterileri, arının besinden yararlanmasında kendi aralarında iş bölümü yapar.

2017kafes/laboratuvar

Antibiyotik maruziyeti bağırsak mikrobiyotasını bozar ve bal arılarında ölümü artırır

Raymann K ve ark. · Antibiotic exposure perturbs the gut microbiota and elevates mortality in honeybees · PLoS biology · doi:10.1371/journal.pbio.2001861
kovan ve laboratuvar deneyleriMikrobiyota

Bulgu: Antibiyotik uygulaması bağırsak mikrobiyotasının büyüklüğü ve bileşimi üzerinde kalıcı etkiler bıraktı. Antibiyotik alan arıların hem kovanda hem de fırsatçı patojenlere maruz bırakıldıkları laboratuvar deneylerinde yaşama oranı düştü.

Arıcı için anlamı: Gerekçesiz, koruyucu amaçlı antibiyotik arının florasını uzun süre bozabilir.

Sınırlılık: Bireysel arıların yaşaması ölçüldü; bal verimi gibi koloni çıktıları ele alınmadı.

2017kafes/laboratuvar

Neonikotinoid pestisitler ve beslenme stresi bal arılarında yaşamayı birlikte ve katlanarak azaltır

Tosi S ve ark. · Neonicotinoid pesticides and nutritional stress synergistically reduce survival in honey bees · Proceedings. Biological sciences · doi:10.1098/rspb.2017.1711

Bulgu: Kısıtlı ya da düşük şekerli nektar ile gerçekçi dozlarda klotianidin veya tiametoksam bir araya geldiğinde arıların yaşaması %50 düştü. Bu stres etkenleri besin tüketimini %48, hemolenfteki glikozu %60, trehalozu %27 azalttı.

Arıcı için anlamı: Şeker açığı yaşayan arı ilaç kalıntısına çok daha dayanıksızdır; tarım alanlarına yakın arılıklarda enerji stoğu boş bırakılmamalı.

Sınırlılık: Laboratuvarda tek seferlik maruziyetle yapıldı.

2017kafes/laboratuvar

Bal arısı bağırsak mikrobiyotası, bakteri metabolizması ve hormon sinyali yoluyla vücut ağırlığı artışını destekler

Zheng H ve ark. · Honeybee gut microbiota promotes host weight gain via bacterial metabolism and hormonal signaling · Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America · doi:10.1073/pnas.1701819114

Bulgu: Bağırsak mikrobiyotası arının hem tüm vücut hem bağırsak ağırlığının artışını destekledi; bu etki vitellogenin, insülin sinyali ve tat yanıtındaki değişikliklerle ilişkiliydi. Bakteriler kısa zincirli yağ asitleri üreterek bağırsak pH'ını düşürdü ve polendeki bitki polimerlerini parçalayarak arının beslenmesine katkı verdi.

Arıcı için anlamı: Bağırsak bakterileri polen sindiriminin ortağıdır; florası bozulan arı besinden daha az yararlanabilir.

Sınırlılık: Laboratuvarda tek tek arılar üzerinde yapıldı.

2016saha denemesi

Doğal yem bulan koloniler, protein takviyesiyle beslenenlere göre daha düşük patojen yükü ve daha yüksek kış sağkalımı gösterdi

DeGrandi-Hoffman G, Chen Y, Rivera R, Carroll M, Chambers M, Hidalgo G, de Jong EW · Honey bee colonies provided with natural forage have lower pathogen loads and higher overwinter survival than those fed protein supplements · Apidologie 47(2):186-196 · doi:10.1007/s13592-015-0386-6

Bulgu: Doğal çiçek kaynaklarına erişen kolonilerde patojen yükü daha düşük, kıştan çıkış oranı daha yüksek bulundu; protein takviyesi doğal polenin yerini tam tutmadı.

Arıcı için anlamı: Protein takviyesi, doğal polen kaynağının yerine değil, açığı kapatmak için kullanılmalı.

Sınırlılık: Takviyenin bileşimi ve bölge koşulları sonucu etkileyebilir.

2016kafes/laboratuvar

HMF’nin yapay yetiştirilen larvalarda ölüme etkisi

Krainer S ve ark. · Effect of hydroxymethylfurfural (HMF) on mortality of artificially reared honey bee larvae (Apis mellifera carnica) · Ecotoxicology 25(2):320-8 · doi:10.1007/s10646-015-1590-x

Bulgu: HMF, şeker şuruplarında ısıyla oluşan ve asitle hızlanan (asit katalizli) bir kirleticidir. Laboratuvarda yapay yetiştirilen larvalar 6 gün boyunca 5, 50, 750, 5000, 7500 ve 10.000 ppm HMF'ye maruz bırakıldı. 5–750 ppm larva ve pupa ölümünü kontrole göre değiştirmedi; 7500 ppm ve üstü larvaların %100'ünü öldürdü. LC50 7. günde 4280 ppm, 22. günde 2424 ppm. Yazarlara göre ek yemdeki HMF büyük yavru kaybına yol açmayab…

2016derleme

Sosyal arıların bağırsak mikrobiyal toplulukları

Kwong WK, Moran NA · Gut microbial communities of social bees · Nature Reviews Microbiology · doi:10.1038/nrmicro.2016.43

Bulgu: Bal arısı ve bombus gibi sosyal arıların bağırsağında yaşayan bakteri topluluklarının yapısını ve işlevlerini derler.

Arıcı için anlamı: Sosyal arılar kendilerine özgü bir bağırsak florası taşır ve bu flora koloni yaşamıyla kuşaktan kuşağa geçer.

2016kafes/laboratuvar

Ticari probiyotik ve prebiyotikler bal arısında nozemoz C'ye karşı etkili mi?

Ptaszyńska AA ve ark. · Are commercial probiotics and prebiotics effective in the treatment and prevention of honeybee nosemosis C? · Parasitology research · doi:10.1007/s00436-015-4761-z

Bulgu: Ticari bir Lactobacillus rhamnosus probiyotiği katılmış şurupla beslenen arılar Nosema ceranae'ye daha duyarlı oldu ve daha kısa yaşadı. Enfeksiyondan önce 9 gün bu şurubu alan arılarda spor sayısı kontrolden 25 kat yüksekti (arı başına 970 milyona karşı 38 milyon).

Arıcı için anlamı: Arıya uygun seçilmemiş bir probiyotik yarar yerine zarar verebilir; ürünün arı için sınanmış olması önemlidir.

Sınırlılık: Kafes denemesidir ve tek bir ticari probiyotikle yapıldı.

2016saha denemesi

Polen kıtlığının sonraya taşınan etkileri tarım alanlarında arı kolonilerinin yaşamasını azaltır

Requier F ve ark. · The carry‐over effects of pollen shortage decrease the survival of honeybee colonies in farmlands · Journal of Applied Ecology · doi:10.1111/1365-2664.12836
yoğun tarım alanında yönetilen koloniler, bir arıcılık sezonuProtein

Bulgu: İlkbaharda polen hasadının düşmesi yavru üretimini doğrudan azalttı; bu da sezonun ilerleyen döneminde daha küçük nüfusa ve kış öncesi daha düşük bal stoğuna yol açtı. Polen azalması ayrıca varroa yükünü, sezon içi ve kış kayıplarını artırdı.

Arıcı için anlamı: Baharda yaşanan protein açığı aylar sonra kış kaybı olarak geri dönebilir; araştırmacılar bahar hasadını sınırlamayı ve çiçek kaynağını artırmayı öneriyor.

Sınırlılık: Gözleme dayalı bir saha çalışmasıdır; polen kıtlığı deneysel olarak yaratılmadı.

2016saha denemesi

Farklı ölçüde tarım alanına maruz kalan arılıklarda koloni ve birey sağlık ölçütlerinin yaşamayla ilişkisi

Smart M ve ark. · Linking Measures of Colony and Individual Honey Bee Health to Survival among Apiaries Exposed to Varying Agricultural Land Use · PloS one · doi:10.1371/journal.pone.0152685
6 arılık, 3 yılMevsim

Bulgu: Kış öncesi sonbaharda ölçülen polen toplama miktarı, yavru üretimi ve varroa düzeyi arılıkların kıştan çıkışını öngördü. Birey düzeyinde vitellogenin, defensin1 ve lizozim2 ifadesi kış yaşamasının önemli göstergeleriydi.

Arıcı için anlamı: Sonbaharda polen girişini ve yavru miktarını izlemek, koloninin kışa nasıl gireceğini önceden gösterir.

Sınırlılık: ABD'de, kışın badem tozlaşmasına taşınan göçer kolonilerle yapıldı.

2016kafes/laboratuvar

Arı bağırsak ortakyaşarı Gilliamella apicola suşlarının zehirli şekerleri işlemesi

Zheng H ve ark. · Metabolism of Toxic Sugars by Strains of the Bee Gut Symbiont Gilliamella apicola · mBio · doi:10.1128/mbio.01326-16
42 bakteri suşuMikrobiyota

Bulgu: Bal arısı ve bombus bağırsağından 42 G. apicola suşu ayrılarak genomları dizilendi. Bazı suşlar arıya zararlı olabilen mannoz, arabinoz, ksiloz ya da ramnozu tek karbon ve enerji kaynağı olarak kullanabildi.

Arıcı için anlamı: Bağırsak bakterileri, nektar ve polenle gelen ve arının kendi başına işleyemediği bazı şekerleri zararsız hale getirebilir.

Sınırlılık: Bakteri kültürü ve genom analizine dayanır; arıda besleme denemesi yapılmadı.

2015kafes/laboratuvar

Omega-3 eksikliği bal arısında öğrenmeyi bozar

Arien Y ve ark. · Omega-3 deficiency impairs honey bee learning · Proceedings of the National Academy of Sciences · doi:10.1073/pnas.1517375112

Bulgu: Omega-3 eksikliği arının öğrenme yeteneğini belirgin biçimde bozdu. Polen analizleri, yönetilen birçok koloninin omega-6:omega-3 oranı daha yüksek besin kaynaklarına kaydığını düşündürüyor.

Arıcı için anlamı: Polenin yağ asidi bileşimi de önemlidir; farklı bitkilerden gelen polen bu dengeyi korumaya yardım eder.

Sınırlılık: Öğrenme laboratuvarda ölçüldü; koloni düzeyindeki etki bir olasılık olarak kaldı.

2015kafes/laboratuvar

Arı sütü proteinleri balın orijinallik göstergesi olabilir

Bilikova K ve ark. · Major royal jelly proteins as markers of authenticity and quality of honey · Arhiv za higijenu rada i toksikologiju · doi:10.1515/aiht-2015-66-2653

Bulgu: Majör arı sütü proteini apalbumin1'in balın doğal ve düzenli bir bileşeni olduğu gösterildi; arı sütü proteinleri ve peptitleri balın bağışıklık uyarıcı ve antibiyotik etkisinden sorumlu tutuldu. Apalbumin1 için ELISA yöntemi geliştirildi; balın orijinalliğini belirlemede kullanılabilir. Yazarlar bal tanımına arıların nektarı kendi arı sütü proteinleri ve özgül maddeleriyle birleştirip dönüştürdüğünü, peteğe koyup su…

2015derleme

Kışlayan bal arıları: biyoloji ve yönetim

Döke MA ve ark. · Overwintering honey bees: biology and management · Current opinion in insect science · doi:10.1016/j.cois.2015.05.014

Bulgu: Ilıman iklimde arılar kışı ayrı bir fizyolojik ve davranışsal duruma geçerek atlatır. Derleme, bu duruma giriş, sürdürme ve çıkışı düzenleyen çevresel, fizyolojik ve sosyal etkenleri toplar; yüksek kış kayıplarını varroa, virüsler, coğrafi konum ve genotiple ilişkilendirir.

Arıcı için anlamı: Kış başarısı sonbaharda başlayan bir hazırlığın sonucudur; besleme bu hazırlığın parçasıdır.

Sınırlılık: Derlemedir, kendi deney verisi yoktur.

2015rehber

Anlaşılabilir Arıcılık

Korkmaz A. · Anlaşılabilir Arıcılık · Samsun Tarım ve Orman İl Müdürlüğü yayını · bağlantı

Bulgu: Türkiye koşulları için arı ırkları, şurup ve kek hazırlama, ilkbahar bakımı, oğul, bal hasadı ve kışlatmayı anlatan uygulamalı bir arıcılık kitabıdır.

Arıcı için anlamı: Yerel takvim ve sahadaki uygulamalar için Türkçe bir başvuru kaynağıdır.

2015kafes/laboratuvar

Hipofaringeal bez, arının işine göre arı sütü proteini ya da şeker ayıran enzim üretir

Ueno T ve ark. · Changes in the Gene Expression Profiles of the Hypopharyngeal Gland of Worker Honeybees in Association with Worker Behavior and Hormonal Factors · PLoS One · doi:10.1371/journal.pone.0130206

Bulgu: İşçi arının hipofaringeal bezi yaşa bağlı görev değişimiyle birlikte değişir: bakıcı arının bezi çoğunlukla majör arı sütü proteinleri salgılar, tarlacının bezi ise nektardaki sakkarozu glikoz ve fruktoza çeviren alfa-glukozidaz III salgılar. Aynı yaştaki işçilerin farklı iş yaptığı tek kohortlu kolonilerde gen ifadesi yaştan bağımsız olarak arının işiyle ilişkiliydi. Juvenil hormon benzeri metopren tarlacıya özgü ge…

2014kafes/laboratuvar

Bal arısının kovanda depoladığı polen: kanıtlar besin dönüşümünden çok polenin korunmasıyla uyumlu

Anderson KE ve ark. · Hive‐stored pollen of honey bees: many lines of evidence are consistent with pollen preservation, not nutrient conversion · Molecular Ecology · doi:10.1111/mec.12966
davranış deneyleri, bakteri sayımı, mikroskopi, yıl boyu dizilemeProtein

Bulgu: Depolanmış polenin %40–50'si basit şekerdir. Arılar 3 günden kısa süredir depolanmış taze poleni tercih etti; polen 96 saatten uzun depolandıkça bakteri sayısı anlamlı biçimde azaldı ve mikrop–polen yüzey oranı yaklaşık 1:1.000.000 bulundu.

Arıcı için anlamı: Arı ekmeği bakterilerle olgunlaşan bir besin değil, bal ve salgılarla korunan polendir; taze polen girişi önemlidir.

Sınırlılık: Koloni gelişimi ölçülmedi; sonuçlar polen örneklerinin analizine dayanır.

2014derleme

Bal arısında ana arı sütü proteinlerinin yellow gen ailesi üyeleri olarak kökeni ve işlevi

Buttstedt A ve ark. · Origin and function of the major royal jelly proteins of the honeybee (Apis mellifera) as members of the yellow gene family · Biological reviews of the Cambridge Philosophical Society · doi:10.1111/brv.12052

Bulgu: Ana arı larvaları yalnız arı sütüyle beslenir; arı sütü, yavruya bakan genç işçilerin hipofaringeal bezinin salgısıdır. Arı sütünün %15'e kadarı proteindir ve en bol bulunan dokuz protein ana arı sütü proteini (MRJP) olarak adlandırılır.

Arıcı için anlamı: Arı sütü, bakıcı arının aldığı proteinden üretilir; polen eksik kaldığında bu üretim de zayıflar.

Sınırlılık: Bu proteinlerin işlevlerini doğrudan inceleyen çalışma sayısı azdır.

2014kafes/laboratuvar

Yetişkin işçi arıda esansiyel amino asit ile karbonhidrat dengesi yaşa bağlıdır

Paoli PP ve ark. · Nutritional balance of essential amino acids and carbohydrates of the adult worker honeybee depends on age · Amino acids · doi:10.1007/s00726-014-1706-2
20 arılık gruplar, sıvı diyetler, yaklaşık 2 haftaMetabolizma

Bulgu: Genç arıların hedeflediği esansiyel amino asit:karbonhidrat oranı iki haftada 1:50'den 1:75'e kaydı; tarlacılar 1:250 gibi çok karbonhidratlı bir diyet istedi. Amino asidi yüksek diyetlerde hem genç arıların hem tarlacıların ömrü kısaldı.

Arıcı için anlamı: Tarlacının yakıtı şekerdir; yetişkin arıya fazla protein yarar değil yük olabilir, protein asıl yavru büyütülürken gerekir.

Sınırlılık: Yavrusu ve anası olmayan kafes arılarıyla yapıldı; kovan koşullarını birebir yansıtmaz.

2014kafes/laboratuvar

Bal arısının bağırsak mikrobiyotasını edinme yolları

Powell JE ve ark. · Routes of Acquisition of the Gut Microbiota of the Honey Bee Apis mellifera · Applied and environmental microbiology · doi:10.1128/aem.01861-14
kafes grupları ve kovandan alınan örneklerMikrobiyota

Bulgu: Yeni çıkan işçi arıların bağırsağında bakteri yoktur; kovanda 4–6 gün içinde ileum ve rektumda tipik topluluklar oluşur. Snodgrassella alvi, Gilliamella apicola ve Frischella perrara gibi çekirdek türlerin yerleşmesi bakıcı arılarla ya da onların arka bağırsak materyaliyle temasa bağlıydı; yalnız petek, bal ya da arı ekmeğiyle temas eden arılarda alışılmadık topluluklar oluştu.

Arıcı için anlamı: Genç arı sağlıklı florayı yaşlı arılardan alır; yaş dengesi iyi, güçlü bir koloni bu aktarımı kolaylaştırır.

Sınırlılık: Aktarım yolları kafeslerde kontrollü maruziyetle sınandı.

2014kafes/laboratuvar

Bal arılarında diyete bağlı gen ifadesi: bala karşı sakkaroz ya da yüksek fruktozlu mısır şurubu

Wheeler MM, Robinson GE · Diet-dependent gene expression in honey bees: honey vs. sucrose or high fructose corn syrup · Scientific Reports · doi:10.1038/srep05726

Bulgu: Bal, sakkaroz şurubu ve yüksek fruktozlu mısır şurubuyla beslenen arılarda gen ifadesinin diyete göre nasıl farklılaştığını inceler.

Arıcı için anlamı: Şurup ile bal arı için aynı besin değildir; aradaki fark arının gen ifadesine kadar yansır.

2013kafes/laboratuvar

Polen beslenmesinin bal arısı sağlığına etkisi: polen kalitesi ve çeşitliliği önemli mi?

Di Pasquale G ve ark. · Influence of pollen nutrition on honey bee health: do pollen quality and diversity matter? · PloS one · doi:10.1371/journal.pone.0072016

Bulgu: Genç bakıcı arıların fizyolojisi ve Nosema ceranae'ye toleransı polenin kalitesine göre değişti. Çok çiçekli polen sağlıklı arılarda fark yaratmadı; ancak parazitli arılarda karışık polen alanlar, en proteinli tek polen dışında, tek kaynaklı polen alanlardan daha uzun yaşadı.

Arıcı için anlamı: Kaliteli ve çeşitli polen, özellikle hastalık baskısı olan dönemlerde arıya bir tampon sağlayabilir.

Sınırlılık: Kafes denemesidir; koloni düzeyindeki etki ölçülmedi.

2013kafes/laboratuvar

Bal bileşenleri batı bal arısında detoksifikasyon ve bağışıklık genlerini harekete geçirir

Mao W ve ark. · Honey constituents up-regulate detoxification and immunity genes in the western honey bee Apis mellifera · Proceedings of the National Academy of Sciences · doi:10.1073/pnas.1303884110

Bulgu: Balda bulunan p-kumarik asit, pinosembrin ve pinobanksin 5-metil eter detoksifikasyon genlerini uyardı; p-kumarik asit ayrıca bazı antimikrobiyal peptit genlerini artırdı. Sakkaroz diyetine p-kumarik asit eklemek, kovan içi akarisit kumafosun orta bağırsakta parçalanmasını yaklaşık %60 artırdı.

Arıcı için anlamı: Şurup, bal ve polendeki koruyucu bileşenleri taşımaz; besleme dönemlerinde polen girişi bu açığı kapatmaya yardım eder.

Sınırlılık: Gen ifadesi laboratuvar arılarında ölçüldü.

2013saha denemesi

Sakkaroz ya da yüksek fruktozlu mısır şurubuyla desteklenen bal arısı kolonilerinin verim karşılaştırması

Sammataro D, Weiss M · Comparison of Productivity of Colonies of Honey Bees,Apis mellifera, Supplemented with Sucrose or High Fructose Corn Syrup · Journal of Insect Science · doi:10.1673/031.013.1901

Bulgu: Sakkaroz şurubu ile yüksek fruktozlu mısır şurubu verilen kolonilerin verimini karşılaştırır.

Arıcı için anlamı: Hangi şeker kaynağının kullanılacağı koloni verimini etkileyebilecek bir karardır.

2012kafes/laboratuvar

Bal arısının basit bağırsak mikrobiyotasında işlevsel çeşitlilik

Engel P ve ark. · Functional diversity within the simple gut microbiota of the honey bee · Proceedings of the National Academy of Sciences · doi:10.1073/pnas.1202970109
metagenom dizilemesiMikrobiyota

Bulgu: Az sayıda türden oluşan bağırsak topluluğunda beklenmedik bir genetik çeşitlilik bulundu; türler konakla etkileşim, biyofilm oluşturma ve karbonhidrat parçalama gibi farklı işlevler taşıyordu. Bir gama-proteobakteride polen duvarının yıkımında rol alması muhtemel pektin parçalayan enzim genleri tanımlandı.

Arıcı için anlamı: Bağırsak bakterileri polen kabuğunun açılmasına katkı verir; sağlıklı flora polenden daha iyi yararlanılmasına yardım edebilir.

Sınırlılık: Genetik analizdir; pektin yıkımı yalnız bazı suşlarda deneysel olarak doğrulandı.

2012saha denemesi

Baldan ayrılmış Bacillus subtilis subsp. subtilis Mori2 suşunun koloni performansına olumlu etkileri

Sabaté DC ve ark. · Beneficial Effects of Bacillus subtilis subsp. subtilis Mori2, a Honey-Associated Strain, on Honeybee Colony Performance · Probiotics and antimicrobial proteins · doi:10.1007/s12602-011-9089-0
Mayıs–Aralık 2010, aylık uygulamaMikrobiyota

Bulgu: Suş, şekerkamışı şurubunda (125 g/L) mililitrede 10^5 spor olacak şekilde aylık verildi ve 24–48 saatte tüketildi. Uygulama yapılan kovanlarda açık ve kapalı yavru alanı kontrolden anlamlı farklıydı, arı sayısı kontrole göre %26 fazlaydı, hasatta bal stoğu %17 yüksekti; Nosema ve varroa sayıları da daha düşüktü.

Arıcı için anlamı: Belirli bir suşla yapılan bu deneme, şurupla verilen bakterinin yumurtlamayı destekleyebileceğine işaret ediyor; sonuç başka suşlara genellenemez.

Sınırlılık: Arjantin'de tek bir suşla yapıldı; koloni sayısı özette belirtilmiyor.

2011saha denemesi

Arı bağırsağından ayrılmış Lactobacillus johnsonii CRL1647'nin arı kolonilerine olumlu etkisi

Audisio MC, Benítez-Ahrendts MR · Lactobacillus johnsonii CRL1647, isolated from Apis mellifera L. bee-gut, exhibited a beneficial effect on honeybee colonies · Beneficial microbes · doi:10.3920/bm2010.0024
iki bağımsız deneme: 3 ay ve 13 ayMikrobiyota

Bulgu: Suş, 125 g/L şekerkamışı şurubunda mililitrede 10^5 hücre olacak şekilde verildi ve 24–48 saatte tüketildi. Uygulanan grupta açık ve kapalı yavru alanı anlamlı arttı; başlangıca göre arı sayısı uygulama grubunda %54, kontrolde %18 arttı, bal stoğu ise %40'a karşı %19 yükseldi.

Arıcı için anlamı: Arı kökenli bir laktobasil yumurtlamayı destekleyebilir; sonuç yalnız bu suş için geçerlidir.

Sınırlılık: Tek suş ve tek bölgeyle yapıldı; koloni sayısı özette belirtilmiyor.

2010kafes/laboratuvar

Diyetin bal arısında bağışıklık yeterliliğine etkisi

Alaux C ve ark. · Diet effects on honeybee immunocompetence · Biology letters · doi:10.1098/rsbl.2009.0986

Bulgu: Protein beslemesi bireysel ve sosyal bağışıklık ölçütlerini değiştirdi, ancak diyetteki protein miktarını artırmak bağışıklığı güçlendirmedi. Çok çiçekli polen, daha proteinli tek kaynaklı polenlerden bile daha yüksek glukoz oksidaz etkinliği sağladı.

Arıcı için anlamı: Tek bir zengin polenden çok farklı bitkilerden gelen polen, arının savunmasına daha fazla katkı verebilir.

Sınırlılık: Bağışıklık göstergeleri ölçüldü; hastalık sonucu ya da koloni performansı izlenmedi.

2010kafes/laboratuvar

Farklı protein kaynaklarıyla beslenen kafes arılarında karbonhidrata yönelik alım hedeflerinin örtüşmesi

Altaye SZ ve ark. · Convergence of carbohydrate-biased intake targets in caged worker honeybees fed different protein sources · The Journal of experimental biology · doi:10.1242/jeb.046953
yeni çıkmış işçi arılar, 3 protein kaynağı, 14 günProtein

Bulgu: Arılar protein:karbonhidrat oranını kazeinde 1:12, arı sütünde 1:14, Feed-Bee'de 1:11 düzeyinde tuttu ve bu oranlar 14 gün boyunca sabit kaldı. Yaşama oranı kazein diyetinde en yüksek, Feed-Bee diyetinde en düşüktü.

Arıcı için anlamı: Yavrusuz dönemde arının kendi ihtiyacı büyük ölçüde karbonhidrattır; protein ihtiyacı yavru büyütme başladıkça artar.

Sınırlılık: Afrika alt türü (A. m. scutellata) ile, yavrusuz kafeslerde yapıldı.

2010derleme

Böcek yağ dokusu: enerji, metabolizma ve düzenleme

Arrese EL, Soulages JL · Insect Fat Body: Energy, Metabolism, and Regulation · Annual Review of Entomology · doi:10.1146/annurev-ento-112408-085356

Bulgu: Yağ dokusu böceklerde enerjiyi glikojen ve trigliserit olarak depolayan, ihtiyaç anında serbest bırakan dinamik bir dokudur. Yağ metabolizması büyüme ve üreme için gereklidir ve uzun süre beslenilmeyen dönemlerde enerji sağlar.

Arıcı için anlamı: Kışlık arının yağ dokusu, salkımda geçen uzun aylar için bir yakıt ve besin deposudur.

Sınırlılık: Genel bir böcek derlemesidir, bal arısına özgü değildir.

2010derleme

Bal arılarında beslenme ve sağlık

Brodschneider R, Crailsheim K · Nutrition and health in honey bees · Apidologie · doi:10.1051/apido/2010012

Bulgu: Bal arısının beslenmesi ile sağlığı arasındaki ilişkiyi; karbonhidrat, protein ve diğer besinlerin gelişimdeki yerini bir arada ele alan kapsamlı bir derlemedir.

Arıcı için anlamı: Besleme kararlarının biyolojik arka planını anlamak için temel bir başvuru kaynağıdır.

Sınırlılık: Bulgular başka çalışmalardan derlenmiştir.

2010kafes/laboratuvar

Diyetin işçi arılarda protein düzeyi, hipofaringeal bez gelişimi ve virüs yüküne etkisi

DeGrandi-Hoffman G ve ark. · The effect of diet on protein concentration, hypopharyngeal gland development and virus load in worker honey bees (Apis mellifera L.) · Journal of insect physiology · doi:10.1016/j.jinsphys.2010.03.017
3 diyet: polen, protein takviyesi, yalnız şurupProtein

Bulgu: Arılar poleni protein takviyesinden (MegaBee) daha çok tüketti, ancak protein düzeyi ve hipofaringeal bez büyüklüğü iki grupta farklı değildi. Yalnız şurupla beslenen arılarda protein düşük, bezler küçük kaldı; deforme kanat virüsü yükü en yüksek şurup grubunda, en düşük polen grubundaydı.

Arıcı için anlamı: Şurup tek başına yetmez; polen bulunmadığında iyi bir protein takviyesi bakıcı arının bezlerini destekleyebilir.

Sınırlılık: Kafes denemesidir; koloni verimi ölçülmedi.

2009kafes/laboratuvar

Yerli yüksek fruktozlu mısır şurubunda hidroksimetilfurfural oluşumu ve bal arısına zehirliliği

LeBlanc BW ve ark. · Formation of hydroxymethylfurfural in domestic high-fructose corn syrup and its toxicity to the honey bee (Apis mellifera) · Journal of agricultural and food chemistry · doi:10.1021/jf9014526
8 yüksek fruktozlu mısır şurubu, 35 gün, 4 sıcaklıkŞurup · kek

Bulgu: Sekiz yüksek fruktozlu mısır şurubunda HMF düzeyi 35 gün boyunca dört farklı sıcaklıkta izlendi ve oluşum hızı arıcıların depolama sırasında kullanabileceği denklemlerle modellendi. HMF ısıyla oluşan ve arıya zehirliliği en çok bilinen bileşiktir; kafes denemelerinde HMF dozuna bağlı arı ölümü değerlendirildi.

Arıcı için anlamı: Glikoz-fruktoz şurubu sıcakta bekletilmemeli, şeker şurubu da kaynatılmamalı.

Sınırlılık: ABD'deki mısır şuruplarıyla yapıldı; ev yapımı sakkaroz şurubu ölçülmedi.

2008saha denemesi

Sporlu bal ve Amerikan yavru çürüklüğü sporlarının kolonide yayılışı

Lindström A, Korpela S, Fries I · The distribution of Paenibacillus larvae spores in adult bees and honey and larval mortality, following the addition of American foulbrood diseased brood or spore-contaminated honey in honey bee (Apis mellifera) colonies · Journal of invertebrate pathology 99(1):82-6 · doi:10.1016/j.jip.2008.06.010

Bulgu: Saha denemesi: beşer koloniye ya Amerikan yavru çürüklüğü (AYÇ) sporlu bal peteği ya da hastalıktan ölmüş 100 larvalı petek verildi. Sporlu bal verilen kolonilerde ergin arılardaki spor yükü, ölü larva verilenlere benzer düzeye ulaştı ama etki gecikmeli görüldü; arılar balı uçuş sezonunun sonunda kullanmaya başlayınca ortaya çıktı. Kış boyunca ergin arılarda spor birikti; bu ilkbaharda enfeksiyon riskini artırabilir.…

2007kafes/laboratuvar

Vitellogenin, juvenil hormon, insülin sinyali ve ana arının uzun ömrü

Corona M ve ark. · Vitellogenin, juvenile hormone, insulin signaling, and queen honey bee longevity · Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America · doi:10.1073/pnas.0701909104

Bulgu: Yaşlı ana arılarda vitellogenin ifadesi işçilere göre çok daha yüksekti ve ana arılar oksidatif strese daha dayanıklıydı. Juvenil hormon, vitellogenin ile insülin yolu genlerini ters yönlerde etkiledi.

Arıcı için anlamı: Ana arının hem uzun yaşayıp hem sürekli yumurtlayabilmesinde vitellogenin merkezi bir rol oynar.

Sınırlılık: Ana arı fizyolojisine odaklanır; işçi beslemesine doğrudan öneri vermez.

2007saha denemesi

Azalan polen kaynakları her sonbahar uzun ömürlü, yavrusuz arı nüfusuna geçişi tetikler

Mattıla HR, Otıs GW · Dwindling pollen resources trigger the transition to broodless populations of long‐lived honeybees each autumn · Ecological Entomology · doi:10.1111/j.1365-2311.2007.00904.x

Bulgu: Polen kaynağının bitişi yapay olarak geciktirilen koloniler Ekim'e kadar daha uzun yavru büyüttü ve sonbaharda daha çok işçi üretti, ancak sonunda benzer sayıda kış arısı oluşturdu. Sonbahar arılarının ömrü, çıktıkları sırada kovanda bakılmayı bekleyen yavru miktarıyla ters orantılıydı.

Arıcı için anlamı: Kış arısı yavru bakımı azaldığında oluşur; azalan polen koloniye kışın yaklaştığını haber veren işarettir.

Sınırlılık: Kuzey bölgelerde yapıldı; Türkiye'nin ılıman kıyılarında zamanlama kayabilir.

2007kafes/laboratuvar

Vitellogenin geninin sosyal düzen üzerinde birbirini tamamlayan çoklu etkileri

Nelson CM ve ark. · The gene vitellogenin has multiple coordinating effects on social organization · PLoS biology · doi:10.1371/journal.pbio.0050062

Bulgu: İşçi arılar yaşamlarının yaklaşık üçüncü haftasında tarlacılığa başlar. RNA girişimiyle yapılan deneyler, vitellogenin gen etkinliğinin tarlacılığa başlama zamanını, polen ya da nektar toplamaya yönelmeyi ve arının ömrünü etkilediğini gösterdi.

Arıcı için anlamı: Vitellogenin yalnız bir besin deposu değil, arının ne zaman tarlaya çıkacağını da belirleyen bir işarettir.

Sınırlılık: Gen susturma deneyidir; besleme uygulamasını doğrudan sınamaz.

2006saha denemesi

İlkbaharda polen beslemesinin bal arısı kolonilerinin gelişimine etkisi

Mattila HR, Otis GW · Influence of pollen diet in spring on development of honey bee (Hymenoptera: Apidae) colonies · Journal of economic entomology · doi:10.1603/0022-0493-99.3.604
3 yıl (2002–2004)Protein

Bulgu: Üç yılın hepsinde ilkbaharda polen ya da polen ikamesi verilen koloniler yavruya daha erken başladı ve Nisan sonu–Mayıs başına kadar en çok işçiyi üretti. 2002'de bu fark yıllık bal veriminde iki kat artışa yansıdı; 2003 ve 2004'te farklar yaz ortasında kapandı ve verimler benzer çıktı.

Arıcı için anlamı: İlkbahar protein desteği, özellikle havanın tarlacılığı kısıtladığı yıllarda karşılığını verir; her yıl aynı farkı yaratmaz.

Sınırlılık: Etki yıldan yıla değişti ve bahar havasına bağlı kaldı.

2006kafes/laboratuvar

Bir üreme proteini, kısır işçi arıları oksidatif strese karşı korur

Seehuus SC ve ark. · Reproductive protein protects functionally sterile honey bee workers from oxidative stress · Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America · doi:10.1073/pnas.0502681103

Bulgu: Vitellogenin ana arıda yüksek düzeyde üretilir ve uzun ömürlü işçilerde boldur. Çalışma, vitellogenin gen etkinliğinin işçi arıları oksidatif strese karşı koruduğunu gösterdi.

Arıcı için anlamı: Vitellogenin deposu dolu arı strese daha dayanıklıdır; protein beslemesi ile ömür arasındaki bağın bir açıklaması budur.

Sınırlılık: Mekanizma çalışmasıdır; koloni düzeyinde ölçüm yapılmadı.

2005kafes/laboratuvar

Bal arısı işçilerinde hipofaringeal bezin yaşa bağlı yapısı ve ince yapısı

Deseyn J, Billen J · Age-dependent morphology and ultrastructure of the hypopharyngeal gland of Apis mellifera workers (Hymenoptera, Apidae) · Apidologie · doi:10.1051/apido:2004068

Bulgu: Arı sütü üreten hipofaringeal bezin yapısının işçi arının yaşıyla nasıl değiştiğini mikroskobik düzeyde inceler.

Arıcı için anlamı: Bezin yapısı arının yaşına göre değiştiği için arı sütü üretimi koloninin yaş dengesine bağlıdır.

2005derleme

Bal arılarında polen beslenmesi ve koloni gelişimi: bölüm 1

Keller I ve ark. · Pollen nutrition and colony development in honey bees: part 1 · Bee World · doi:10.1080/0005772x.2005.11099641

Bulgu: Polen beslenmesinin koloni gelişimiyle ilişkisini ele alan iki bölümlük bir derlemenin ilk kısmıdır.

Arıcı için anlamı: Koloninin büyüme hızı polen arzıyla yakından bağlantılıdır.

2004kafes/laboratuvar

Hipofaringeal bezdeki enzim bala geçer

Kubota M ve ark. · Localization of alpha-glucosidases I, II, and III in organs of European honeybees, Apis mellifera L., and the origin of alpha-glucosidase in honey · Bioscience, Biotechnology, and Biochemistry · doi:10.1271/bbb.68.2346

Bulgu: Bal arısından üç alfa-glukozidaz (I, II, III) ve baldan bir alfa-glukozidaz saflaştırıldı. Bal enziminin özellikleri alfa-glukozidaz III ile neredeyse aynıydı. Antikor çalışmasıyla alfa-glukozidaz I'in orta bağırsakta (ventrikulus), II'nin orta bağırsak ve hemolenfte, III'ün ise hipofaringeal bezde bulunduğu gösterildi; III bu bezden toplanan nektara salgılanıyor olabilir. Bal, nektardaki sakkarozun salgılanan alfa-g…

2004derleme

Değişen çevrede kovan içi denge: yavru bakımı ve polen arzına özel vurgu

Schmickl T, Crailsheim K · Inner nest homeostasis in a changing environment with special emphasis on honey bee brood nursing and pollen supply · Apidologie · doi:10.1051/apido:2004019

Bulgu: Kolonilerin değişen polen arzına karşı yavru bakımını ve kovan içi dengeyi nasıl ayarladığını ele alır.

Arıcı için anlamı: Koloni yavru miktarını polen girişine göre ayarlar; protein desteği bu ayarı doğrudan etkiler.

Sınırlılık: Bulgular başka çalışmalardan derlenmiştir.

2002derleme

Bal arısı ömrünü düzenleyen yapı

Amdam GV, Omholt SW · The regulatory anatomy of honeybee lifespan · Journal of theoretical biology · doi:10.1006/jtbi.2002.2545

Bulgu: Ilıman bölgelerde işçi arılar kısa ömürlü yaz arısı ya da uzun ömürlü kış arısı olur; protein durumu ömrün başlıca belirleyicisidir ve vitellogenin bir depo proteini gibi davranır. Model, uzun süre tarlacılık yapmamış arıların bol besin ve yeterli zaman bulduklarında kış arısına dönüşebileceğini gösteriyor.

Arıcı için anlamı: Kışlık arının uzun ömrü sonbaharda biriktirdiği proteine dayanır; bu dönemde polen ya da protein desteği belirleyicidir.

Sınırlılık: Bulgular veriye dayalı bir matematik modelden gelir, saha denemesi değildir.

2002derleme

Bal arısında uçuş metabolizma hızına çevresel ve genetik etkiler

Harrison JF, Fewell JH · Environmental and genetic influences on flight metabolic rate in the honey bee, Apis mellifera · Comparative biochemistry and physiology. Part A, Molecular & integrative physiology · doi:10.1016/s1095-6433(02)00163-0

Bulgu: Uçuş metabolizma hızı en düşük yaklaşık 0,3 W/g (kış arıları, çok sıcak havada uçan arılar) ile en yüksek yaklaşık 0,8 W/g (ağır yüklü tarlacılar) arasında değişir ve göğüs sıcaklığı 38 °C'nin altına ya da üstüne çıktığında düşer. 30 °C'de tipik tarlacılık koloni enerjisinin yaklaşık %30'unu tüketir.

Arıcı için anlamı: Tarlacılık koloninin en pahalı işidir; sıcak ve verimli günlerde koloni daha az enerji harcayarak daha çok bal biriktirir.

Sınırlılık: Değerler farklı çalışmalardan derlendi.

2001saha denemesi

Yamyamlık ve erken kapatma: deneysel polen kıtlığında bal arısı kolonilerinin stratejisi

Schmickl T, Crailsheim K · Cannibalism and early capping: strategy of honeybee colonies in times of experimental pollen shortages · Journal of comparative physiology. A, Sensory, neural, and behavioral physiology · doi:10.1007/s003590100226

Bulgu: Beş gün tarlacılık yapılamaması 3 günlükten genç larvaların yenmesine ve larva hücrelerinin daha erken kapatılmasına yol açtı. Polenin elle alınması ve polen tuzağıyla girişin azaltılması da genç larvaların yenmesini tetikledi; 4–5 günlük larvalar daha ağır kıtlıkta bile yaşadı.

Arıcı için anlamı: Polen kesildiğinde koloni önce genç yavrudan vazgeçer; yavru alanındaki boşluklar protein açığının işareti olabilir.

Sınırlılık: Kısa süreli, deneysel olarak yaratılmış kıtlık koşullarında yapıldı.

2000derleme

Polenin protein içeriğini ne belirler: tozlayıcı tercihleri, polen–dişicik etkileşimi mi, akrabalık mı?

Roulston TH ve ark. · WHAT GOVERNS PROTEIN CONTENT OF POLLEN: POLLINATOR PREFERENCES, POLLEN–PISTIL INTERACTIONS, OR PHYLOGENY? · Ecological Monographs · doi:10.1890/0012-9615(2000)070[0617:wgpcop]2.0.co;2

Bulgu: Polenin protein içeriği bitki türünden türe yaklaşık %2,5 ile %61 arasında değişir.

Arıcı için anlamı: Her polen aynı değerde değildir; tek bir bitkiye dayanan arılıkta protein açığı oluşabilir.

1997saha denemesi

Bal arısı kolonilerinde su toplamanın denetimi

Kühnholz S, Seeley TD · The control of water collection in honey bee colonies · Behavioral Ecology and Sociobiology · doi:10.1007/s002650050402

Bulgu: Kolonilerin su toplamayı kovan içi ihtiyaca göre nasıl başlatıp durdurduğunu inceler.

Arıcı için anlamı: Su toplama ihtiyaca göre ayarlanan bir iştir; arılığa yakın temiz su kaynağı tarlacının yükünü hafifletir.

1992kafes/laboratuvar

İşçi bal arılarında (Apis mellifera carnica) polen tüketimi ve kullanımı: yaşa ve göreve bağlılık

Crailsheim K ve ark. · Pollen consumption and utilization in worker honeybees (Apis mellifera carnica): Dependence on individual age and function · Journal of Insect Physiology · doi:10.1016/0022-1910(92)90117-v

Bulgu: İşçi arıların polen tüketiminin ve polenden yararlanmasının arının yaşına ve kovandaki görevine göre değiştiğini inceler.

Arıcı için anlamı: Polen ihtiyacı her arıda aynı değildir; koloninin yaş ve görev dağılımı protein tüketimini belirler.

1990kafes/laboratuvar

İşçi bal arısının protein dengesi

Crailsheim K · The protein balance of the honey bee worker · Apidologie · doi:10.1051/apido:19900504

Bulgu: İşçi arının protein alımını, kullanımını ve protein dengesini ele alan bir çalışmadır.

Arıcı için anlamı: İşçi arının proteini nasıl alıp harcadığı, protein beslemesinin zamanlamasına temel oluşturur.