Arıcıya cevap
Bal arısı metabolizması · canlı harita

Arıya verdiğiniz her besin, kovanda bir dönüşüm başlatır.

Şeker kanatta yakıta, polen bakıcı arının bezinde arı sütüne, sonbaharın proteini kışlık arının yağ dokusuna dönüşür. Besleme bu zinciri yönetmektir. 38 rehber, 76 doğrulanmış kaynak, 5 bilim filmi.

Bir düğüme dokunun · harita kendi kendine de ilerler
01/07nektar · polen

Çiçek

Nektar=su+şeker·Polen=protein · yağ · sterol

Polenin protein oranı bitki türüne göre yaklaşık %2,5 ile %61 arasında değişir Roulston TH ve ark. 2000. Çok çeşitli çiçekten gelen polen, tek kaynaklı polene göre bağışıklık göstergelerini daha çok yükseltti Alaux C ve ark. 2010.

Çiçek azalınca koloni önce polen açığını hisseder; polen hasadındaki düşüş yavru üretimini doğrudan azaltır Requier F ve ark. 2016.

Ayrıntılı oku
02/07bal midesi · uçuş kası

Tarlacı

Sakkaroz→glikoz+fruktozα-glukozidaz

Tarlacının başındaki bez, sakkarozu glikoz ve fruktoza ayıran enzimi üretir Ueno T ve ark. 2015. Ağır yüklü tarlacı uçarken gram başına yaklaşık 0,8 W güç harcar Harrison JF ve ark. 2002.

Nektar azalınca uçuş uzar: 30 °C’de koloni enerjisinin yaklaşık %30’u toplayıcılığa gider Harrison JF ve ark. 2002.

Ayrıntılı oku
04/07hipofaringeal bez

Bakıcı arı

Polen proteini→bez→arı sütü

Polenin büyük kısmını genç bakıcı arılar tüketir ve başlarındaki bezlerle arı sütü üretir Crailsheim K ve ark. 1992 Deseyn J ve ark. 2005. Yalnız şurupla beslenen arılarda bez küçük, protein düşük, virüs yükü yüksek bulundu DeGrandi-Hoffman G ve ark. 2010.

Proteinsiz kalan bakıcı arının bezi küçülür; aynı denemede virüs yükü en yüksek şurupla beslenen grupta ölçüldü DeGrandi-Hoffman G ve ark. 2010.

Ayrıntılı oku
07/07mikrobiyota

Bağırsak ekibi

Polen duvarı→bakteriler→kısa zincirli yağ asitleri

Gilliamella’nın bazı suşları polen duvarındaki pektini parçalayan enzimler taşır Engel P ve ark. 2012; bağırsak bakterileri arının kilo almasına ve hormon sinyallerine katkı verir Zheng H ve ark. 2017.

Beslenme stresi tek başına değil, pestisit gibi başka streslerle birleşince hayatta kalmayı daha çok düşürür Tosi S ve ark. 2017.

Ayrıntılı oku
Yavru üretimi
Vitellogenin deposu
Bağışıklık göstergeleri
Şematik yön; sayısal ölçüm değildir.
KarbonhidratProteinYağ · vitellogeninSuMikrobiyotaArı sütü
Bilim sineması

Beş film, beş dönüşüm

Her film arının içindeki bir süreci gerçek kovan görüntüleri üzerinde anlatır. Moleküller ayrılır, oklar akar, sayılar kaynağıyla belirir.

Türkiye’den denemeler

Anadolu kovanlarında ölçülenler

Ege ve Muğla’da yapılan üç kışlama öncesi besleme denemesi. Olumlu ve anlamsız çıkan sonuçlar birlikte.

Kösoğlu M. ve ark. 2019 · 24 koloni

Polen, kek, bal, şurup

PolenArılı çerçeve, yavrulu alan ve polen deposu anlamlı olarak yüksek
Arı kekiEn yoğun Nosema yükü
BalPolenin gerisinde
ŞurupPolenin gerisinde

Kışlama yeteneğinde gruplar arasında anlamlı fark çıkmadı.

Çalışmanın özeti
Dağ M. ve ark. 2025 · grup başına 4 koloni

Spirulinalı kek, ilkbahar

%20 spirulina9,0
Laden poleni6,5

Arılı çerçeve sayısı. Farklar istatistiksel olarak anlamlı değil.

Çalışmanın özeti
Adanacıoğlu H. ve ark. 2022 · 48 koloni

Haşhaş poleni, maliyeti karşıladı mı?

Kış öncesi%40,65
Kış%102,98
Erken bahar%98,66

Arılı çerçeve değerinin üretim maliyetini karşılama oranı.

Çalışmanın özeti
On iki ay

Takvimde metabolizma

Koloninin içinde her ay başka bir süreç öne çıkar. Bu ay vurgulu; kaydırarak yılı gezin.

01

Ocak

Kışlık arılar salkımda kas titreşimiyle ısı üretir; enerji bal stoğundan, uzun ömür yağ dokusu ve vitellogenin deposundan gelir.

Bu ayın beslemesi
02

Şubat

Yavru büyütme başladıkça salkım içi sıcaklık yükselir ve bal tüketimi hızlanır.

Bu ayın beslemesi
03

Mart

İlk polenler (söğüt, badem, kızılcık) girer ve yavru alanı hızla genişler.

Bu ayın beslemesi
04

Nisan

Bakıcı arıların hipofaringeal bezleri tam çalışır; koloni polen tüketiminin zirvesine yaklaşır.

Bu ayın beslemesi
05

Mayıs

Tarlacılık en yüksek düzeydedir ve koloninin enerji bütçesinin büyük kısmı uçuşa gider.

Bu ayın beslemesi
06

Haziran

Yaz arıları birkaç haftalık ömürlerini yoğun tarlacılıkla tamamlar.

Bu ayın beslemesi
07

Temmuz

Hasat sonrası birçok bölgede yaz kıtlığı başlar; nektar azalır, koloni yavru miktarını düşürür.

Bu ayın beslemesi
08

Ağustos

Kışlık arıların yetişeceği dönem yaklaşır; polen azaldıkça yavru büyütme yavaşlar ve uzun ömürlü arılara geçiş başlar.

Bu ayın beslemesi
09

Eylül

Kışlık arılar yağ dokusu ve vitellogenin biriktirir; sonbaharda ölçülen polen girişi, yavru miktarı ve vitellogenin düzeyi kış yaşamasıyla ilişkili bulundu.

Bu ayın beslemesi
10

Ekim

Yavru büyütme biter ya da çok küçülür; kışlık arılar ömür uzatan protein depolarını korur.

Bu ayın beslemesi
11

Kasım

Salkım oluşur; arılar metabolizmayı düşürerek enerji tasarrufu yapar, ısı yalnız salkım içinde tutulur.

Bu ayın beslemesi
12

Aralık

Kışlık arılar sonbaharda biriktirdikleri yağ ve proteinle yaşar; salkım stok üzerinde yavaşça yukarı doğru ilerler.

Bu ayın beslemesi

12 aylık besleme takvimi Şurup hesaplayıcı

Rehber kütüphanesi

38 soru, altı konu

Her sayfa kısa bir cevapla açılır, ardından metabolizmadaki yerini, sahadaki karşılığını ve kaynaklarını verir.

Gelenek mi, bilim mi?

Babadan kalma yöntemler sınavda

Kartı çevirin: uygulamanın arkasındaki inanç ön yüzde, bugünkü bilimsel bilgi arkada.

12 uygulamanın tamamı

Vetorin arı serisi

Beslemeye BeePro+, kovana BeeHive+

BeePro+, şuruba, keke ya da arılık suyuna damlatılan sıvı arı probiyotiğidir. BeeHive+ ise kovanın iç yüzeylerine sıkılan, kullanıma hazır probiyotikli kovan solüsyonudur. Biri arının yediğine, öteki yaşadığı yere girer.

  • Sindirim sisteminde mikrofloranın düzenlenmesine yardımcı olur.
  • Bağışıklık sistemini destekler.
  • Yemden yararlanmayı destekler.
5 damla1 litre soğumuş şuruba
2,5 ml10 kg arı kekine
2 damla1 litre içme suyuna
4–6 fısBeeHive+, kontrolde
Vetorin BeePro+ arı probiyotiğiVetorin BeeHive+ probiyotikli kovan solüsyonu
Sık sorulanlar

Arıcıların soruları

Arıya şurup ne zaman verilir?
İlkbaharda koloniyi büyütmek için 1:1, sonbaharda kış stoğunu tamamlamak için 2:1 şurup verilir6. Bal akımında ve ballık takılıyken şurup verilmez; şurupla beslenen arıdan alınan ürün bal olarak satılamaz7.
1:1 ve 2:1 şurup nasıl ölçülür?
Oranlar ağırlıkla ölçülür: 1:1 şurup 1 kg şeker ile 1 kg (1 litre) sudan, 2:1 şurup 2 kg şeker ile 1 kg sudan hazırlanır6. Şeker ılık suda karıştırılarak eritilir; karışımı ocakta kaynatmanız gerekmez.
Şurubu kaynatmak neden sakıncalı?
Isı, şekerli karışımlarda hidroksimetilfurfural (HMF) oluşumunu hızlandırır ve HMF arıya zehirliliği en iyi bilinen bileşiktir1. Şekeri ılık suda eritmek hem yeterli hem de daha güvenlidir.
Arılar şurubu neden almıyor?
Arılar besin alımını ihtiyaç duydukları oranlara göre ayarlar8; dışarıda nektar akıyorsa ya da petekler doluysa yemlik dolu kalabilir. Hava soğukken salkımdaki arılar yemliğe çıkamaz, ekşimiş ya da kokmuş şurubu da reddeder.
Glikoz ya da fruktoz şurubu verilebilir mi?
Verilebilir, ama sıcakta ve uzun süre bekletilen glikoz-fruktoz şuruplarında HMF yükselir; mısır şurupları üzerindeki çalışmada HMF oluşumu sıcaklıkla hızlandı1. Şeker kaynağının türü verimi etkileyebilecek bir seçimdir9; taze ve serin yerde saklanmış ürün tercih edin.
Arı keki ne zaman verilir?
Şekerli kek, havanın soğuk olduğu, sıvı şurubun alınamadığı ya da stoğun azaldığı dönemlerde salkımın üstüne konur4. Proteinli kek ise yavru büyütülürken dışarıdan yeterli polen girmiyorsa anlam taşır10.
Proteinli kek gerçek polenin yerini tutar mı?
Tam olarak tutmuyor: kışlama öncesi yapılan 24 kolonilik denemede karışık bahar poleni alan koloniler arılı çerçeve, yavrulu alan ve polen deposunda ticari kek grubundan anlamlı olarak üstündü5. Yine de polen yokken verilen protein takviyesi, yalnız şurupla beslemeye göre bakıcı arıların bezlerini çok daha iyi destekledi11.
Keke soya unu ya da maya katılabilir mi?
İlkbahar denemesinde polen ikamesi verilen koloniler polen verilenlerle benzer performans gösterdi10. Soya küspesinde alerjen proteinler ve besin karşıtı maddeler bulunabiliyor; laboratuvarda bunların fermantasyonla azaltılabildiği gösterildi12. Polenin sterol gibi mikro besinleri de taşıdığını unutmayın13.

30 sorunun tamamı

Bu sayfadaki kaynaklar

  1. LeBlanc BW ve ark. (2009). Formation of hydroxymethylfurfural in domestic high-fructose corn syrup and its toxicity to the honey bee (Apis mellifera). Journal of agricultural and food chemistry. doi:10.1021/jf9014526 · Türkçe özet
  2. Mao W ve ark. (2013). Honey constituents up-regulate detoxification and immunity genes in the western honey bee Apis mellifera. Proceedings of the National Academy of Sciences. doi:10.1073/pnas.1303884110 · Türkçe özet
  3. Daisley BA ve ark. (2020). Novel probiotic approach to counter Paenibacillus larvae infection in honey bees. The ISME journal. doi:10.1038/s41396-019-0541-6 · Türkçe özet
  4. Korkmaz A. (2015). Anlaşılabilir Arıcılık. Samsun Tarım ve Orman İl Müdürlüğü yayını. bağlantı · Türkçe özet
  5. Kösoğlu M. ve ark. (2019). Bal Arılarında Kışlama Öncesi Farklı Beslemenin Koloni Gelişimine Etkileri. ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi 29(2):85. doi:10.18615/anadolu.660232 · Türkçe özet
  6. Honey Bee Health Coalition (2024). Honey Bee Nutrition Guide. Honey Bee Health Coalition. bağlantı · Türkçe özet
  7. Tarım ve Orman Bakanlığı (2020). Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği (Tebliğ No: 2020/7). Resmî Gazete 31107, 22.04.2020. bağlantı · Türkçe özet
  8. Wright GA ve ark. (2018). Nutritional Physiology and Ecology of Honey Bees. Annual review of entomology. doi:10.1146/annurev-ento-020117-043423 · Türkçe özet
  9. Sammataro D, Weiss M (2013). Comparison of Productivity of Colonies of Honey Bees,Apis mellifera, Supplemented with Sucrose or High Fructose Corn Syrup. Journal of Insect Science. doi:10.1673/031.013.1901 · Türkçe özet
  10. Mattila HR, Otis GW (2006). Influence of pollen diet in spring on development of honey bee (Hymenoptera: Apidae) colonies. Journal of economic entomology. doi:10.1603/0022-0493-99.3.604 · Türkçe özet
  11. DeGrandi-Hoffman G ve ark. (2010). The effect of diet on protein concentration, hypopharyngeal gland development and virus load in worker honey bees (Apis mellifera L.). Journal of insect physiology. doi:10.1016/j.jinsphys.2010.03.017 · Türkçe özet
  12. Hwang CY ve ark. (2025). In vitro evaluation of Bacillus subtilis isolated from Apis mellifera for potential use as a probiotic feed additive in honeybees. Scientific reports. doi:10.1038/s41598-025-33832-8 · Türkçe özet
  13. Chakrabarti P ve ark. (2019). Evaluating Effects of a Critical Micronutrient (24-Methylenecholesterol) on Honey Bee Physiology. Annals of the Entomological Society of America. doi:10.1093/aesa/saz067 · Türkçe özet